piątek, lipiec 28, 2017
Witamy w pawiookie.pl!

Przywry skrzelowe

Skrzelowce (Monogenea)

Jest to gromada płazińców o wymiarach niewielkich (0,1 – 20 mm), żyjących na powierzchni ciała ryb, skrzelach, czasem w jamie gębowej, gardzieli, jamach nosowych, pęcherzu moczowym, jelicie i gałkach ocznych. Rozwój pasożytów nie wymaga żywiciela pośredniego. Cechą charakterystyczną Monogenea jest rozbudowany aparat czepny. Jego szczegółowa budowa jest specyficzna dla konkretnego gatunku pasożyta, jednak cechą wspólną jest jego umiejscowienie na tylnym odcinku ciała na tzw. tarczy czepnej. Na jej powierzchni występują różne twory, zależne od gatunku, są to: przyssawki, haki, klamry czepne i inne. Tarcza czepna jest z reguły zaopatrzona w aparat ruchowy, który umożliwia dokładne przyczepienie się na żywicielu.
Są to pasożyty szeroko rozpowszechnione w wodach słodkich i słonych, często charakterystyczne dla konkretnego gatunku ryby, jednak transmisja na żywiciela innego gatunku jest możliwa w przypadku braku właściwego. Najlepiej znane akwarystom są płazińce z rodzaju Dactylogyrus i Gyrodactylus.

Daktylogyrozy

Pasożyty kryjące się pod tą nazwą dochodzą do 1,5 mm długości, o podłużnym kształcie, jak to u płazińców, spłaszczonym grzbietowo-brzusznie. Niektórzy tłumaczą nazwę łacińską na polski jako żyropalce. Aparat czepny składa się z 7 par haków brzeżnych, 1 pary haków środkowych kotwicznych i 1 lub 2 płytek łączących haki. Wszystkie te twory są ruchome dzięki włóknom mięśni gładkich. Dodatkowo na przedzie ciała pasożyta występują pojedyncze gruczoły, których wydzielina jest kleista, dzięki czemu pasożyt może łatwiej przytwierdzić się do podłoża. Pasożyty te posiadają układ pokarmowy, nerwowy, wydalniczy, rozrodczy (są obupłciowe).

Kilka znanych przedstawicieli Dactylogyrus:
D. vastator,
D. extensus,
D. anchoratus,
D. ctenopharyngodonis,
D. lamellatus,
D. aristichtys,
D. hypophtalmichthys,

Głównym miejscem występowania pasożyta są skrzela ryby. Przyczepia się on za pomocą wspomnianego aparatu czepnego do listków skrzelowych, co prowadzi do ich uszkodzenia, zmian degeneracyjnych, zrostów. Oprócz tego pokarmem pasożyta jest krew ryby i nabłonek skrzeli. Takie działanie pasożyta prowadzi u ryb do wystąpienia następujących objawów: posmutnienie lub niepokój, duszność, podpływanie pod powierzchnię wody, lub wylot filtra, nierówne otwieranie i zamykanie pokryw skrzelowych, ocieranie się pokrywami skrzelowymi o przedmioty (możliwe zranienia i ich wtórna infekcja bakteryjna lub grzybicza), może dojść do śmierci, szczególnie u ryb młodych. Zmiany dotyczą skrzeli, na których widoczne są liczne (nawet kilkaset) pasożyty. Źródłem zarażenia ryb jest najczęściej ryba, która po przechorowaniu ma na skrzelach pojedynczy egzemplarze pasożyta. Jest tak zwanym nosicielem bezobjawowym. Także ryby chore (żywy pokarm), woda, rośliny, żwir z akwarium z chorymi rybami.
Cykl rozwojowy pasożyta, jak wspominałem jest prosty, nie potrzebuje on żywiciela pośredniego. Dactylogyrus składają jaja, które nie pozostają na żywicielu, lecz opadają do wody. Z nich wylega się larwa (onkomiracidium), posiadająca rzęski i aktywnie lub biernie szuka ryby. Dostając się na jej powierzchnię, traci rzęski i wędruje do skrzeli i tam rozwija się w postać dorosłą, produkująca jaja. Cykl pasożyta zależy od temperatury. Niższa temperatura spowalnia go. Wpływa już na mniejszą liczbę złożonych jaj, spowalnia i rozwój.

Przy temperaturze 22 st. C charakterystyka cyklu rozwojowego przebiega następująco:

Złożonych jaj: ok. 12 sztuk / dobę
Rozwój embrionalny larwy do wyklucia: 3 – 5 dni
Przeżywalność larw w wodzie: kilkanaście godzin
Osiągnięcie dojrzałości płciowej: 6 – 8 dni.
Długość życia formy dorosłej: kilkanaście do kilkudziesięciu dni.


Gyrodaktylozy


To choroby wywołane przez grupę płazińców podobna do poprzedniej. Jest jednak kilka cech różniących te pasożyty. Ich aparat czepny posiada 8 par haków brzeżnych, jedna parę środkowych, połączonych dwiema płytkami. Gruczoły skupione są w grupy.
Ciekawą właściwością Gyrodactylus jest skrajna pedogeneza. Jest to zdolność rozmnażania się niedojrzałych form rozwojowych. Tutaj mamy zjawisko rozwoju we wnętrzu dorosłego osobnika larw, w których już rozwija się następne pokolenie larw. W tych rozwija się następne i jeszcze następne. W skrócie, z jednego jaja mamy cztery osobniki. Liczebność pasożyta wzrasta bardzo szybko.
Pasożyty te bytują na skrzelach, skórze i płetwach ryb, przy czym w warunkach naturalnych nie są mocno chorobotwórcze. Problemem jest zmasowana inwazja przy dużym zagęszczeniu ryb. Źródłem zarażenia jest prawdopodobnie ryba chora, z której dorosłe pasożyty przywędrowują na inne.
Objawy: osłabienie, duszność, zmętnienie skrzeli i skóry (śluz), ich przekrwienie, ubytki, martwica skóry płetw, wychudzenie, śnięcia.

Przedstawiciele Gyrodactylus:
G. gracilis
G. medius
G. cyprini
G. katharineri
G. shulmani
G. tincae
G. ctenopharyngodonis
G. salaris
G. truttae

Inni przedstawiciele pasożytniczych skrzelowców:

Tetraonchus sp.
Pseudacolpenteron sp.
Ancylodiscoides sp.
Ancyrocephalus sp.
Cleidodiscus sp.
Discocotyle sp.
Octomacrum sp.
Diplozoon sp.
Paradiplozoon sp.

Leczenie:
Cały czas temperatura ok. 28 st. C, przewietrzanie wody!!!

Preparaty akwarystyczne:

Capifos – zoolek
Tremazol – sera
Preis-coly – preis aquaristik

Preparaty weterynaryjne dla innych zwierząt:

Praziquantel / prazikwantel – podobno dobre efekty.

- kąpiel krotkotrwala-10mg /l przez 3-6 godz. – powt. po tygodniu
- Kąpiel długotrwała : 4mg /l przy kąpieli ponad 24 godz.

Droncit – prazikwantel – j.w. (obliczyć dawkę adekwatną do stężenia substancji czynnej)
Cesol – tabletki – prazikwantel – j.w. (obliczyć dawkę adekwatną do stężenia substancji czynnej)
Pratel, Drontal – prazikwantel, pyrantel – j.w. (obliczyć dawkę adekwatną do stężenia substancji czynnej)

Inne:

Formalina 37% - kąpiel krótkotrwała (45 – 60 minut), dawka 0,01 – 0,1 ml / 1 litr wody, codziennie, przez kilkanaście dni. Pracochłonna metoda, ale umożliwia całkowitą eliminację pasożytów.
Opis: Wymagane osobne zbiorniki. Akwarium ogólne pozostawione bez ryb na czas terapii. Codzienna kąpiel wszystkich ryb z obsady w roztworze formaliny. Po kąpieli ryby muszą być przeniesione do innego zbiornika. W nim na drugi dzień kąpiel, i znów do czystego baniaczka….

FMC (macierzysty): http://pawiookie.pl/index.php?option=com_fireboard&Itemid=13&func=view&catid=14&id=302#302

NaCl (sól kuchenna) – 20 – 50 g / 1 litr wody, przez 25 minut. Powtórzyć przez 3 dni raz dziennie i potem znów cała seria po 1 tygodniu.


Autor: Kamil Kielak na podstawie:

1. http://paletki-arka.republika.pl/gyroda1.html
2. http://nauka.opi.org.pl/raporty/opisy/synaba/131000/sn131547.htm
3. http://odpowiedz.pl/29521/29521/Systematyka-swiata-zywego.html
4. http://pl.wikipedia.org/wiki/P%C5%82azi%C5%84ce
5. Choroby Ryb, prof. Maria Prost

{mos_fb_discuss:14}

{visualrecommend}

Ważne
  • Osoby, którym padła dorosła pawiooka o w miarę proporcjonalnej budowie,  proszone są o zrobienie jej zdjęcia i umieszczenie zapakowanej w torebkę ryby (koniecznie w pozycji wyprostowanej!) w zamrażalniku. Następnie proszę o skontaktowanie się z administratorem.
  • Portal pawiookie.pl poszukuje osób biegle posługujących się jednym z języków: angielskim, niemieckim lub też rosyjskim, w celu przetłumaczenia treści artykułów. Osoby chętne do pomocy proszone są o skontaktowanie się z administratorem.